16 grudzień 2025

PGG dziękuje wszystkim zaangażowanym w nowelizację ustawy górniczej

Polska Grupa Górnicza z zadowoleniem przyjęła wiadomość o pomyślnym zakończeniu procesu legislacyjnego nad nowelizacją ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Wyczekiwana przez polskich górników nowelizacja ustawy została przyjęta przez Sejm i Senat, a w poniedziałek 15 grudnia poinformowano o podpisaniu ustawy przez Prezydenta RP.

Dziękujemy wszystkim zaangażowanym w prace nad przygotowaniem, procedowaniem i przyjęciem zmian do ustawy górniczej. Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku i w Polskiej Grupie Górniczej pozwolą m.in. na przeprowadzenie zaplanowanej już operacji łączenia ruchów Bielszowcie i Halemba kopalni Ruda (zgodnie z harmonogramem zapisanym w umowie społecznej z 2021 roku).

W grupie spółek objętych Nowym Systemem Wsparcia (dotacjami na redukcję wydobycia) Polska Grupa Górnicza wspólnie z Weglokoksem Kraj i Południowym Koncernem Węglowym w trakcie konsultacji projektu ustawy na początku tego roku postulowała wprowadzenie do ustawy górniczej rozwiązań, które pomogłyby w prowadzeniu skuteczniejszych i bardziej elastycznych procesów restrukturyzacji w celu planowego wygaszania kopalń. Znakomita większość naszych postulatów została ostatecznie uwzględniona i zapisana w ustawie.

Nowelizacja pozwoli m.in. na uruchomienie przez przedsiębiorstwa górnicze osłon socjalnych dla pracowników, którzy zechcą dobrowolnie odejść z branży. Będą to dłuższe niż dotąd, 5-letnie urlopy dla górników pracujących pod ziemią i 4-letnie urlopy dla pracowników przeróbki mechanicznej węgla (80 proc. wynagrodzenia obliczanego jak za urlop wypoczynkowy, bez obowiązku wykonywania pracy). Pozostali pracownicy będą mogli (jeszcze przed formalnym postawieniem kopalni w stan likwidacji, jak było dotychczas) skorzystać przy odejściu z pracy z jednorazowej odprawy pieniężnej w kwocie 170 tys. zł netto. Co ważne - w wyniku oczekiwanych przez branżę poprawek legislacyjnych - odprawy przysługiwać będą nie tylko górnikom zatrudnionym w kopalni na stanowiskach dołowych, ale wszystkim pracownikom spółki, np. pracownikom powierzchni, administracji, czy wyspecjalizowanych zakładów, jak Zakład Remontowo-Produkcyjny i Zakład Górniczych Robót Inwestycyjnych w PGG S.A.

W oczekiwaniu na uchwalenie postulowanych przez sektor zmian do ustawy górniczej, aby dobrze przygotować się na wejście w życie nowych przepisów, w Polskiej Grupie Górniczej już kilka miesięcy temu rozpoczęliśmy wstępny proces weryfikacji uprawnień pracowników pod kątem możliwości skorzystania z instrumentów osłonowych. Przeprowadziliśmy także wewnętrzne ankiety, aby zorientować się, ilu pracowników potencjalnie byłoby zainteresowanych odejściem ze spółki w zamian za uzyskanie jednorazowej odprawy pieniężnej. We wszystkich kopalniach i oddziałach PGG od wielu tygodni działają punkty konsultacyjne, w których specjalnie przeszkolona kadra udziela zainteresowanym pracownikom pomocy i informacji w zakresie ustawowych instrumentów socjalnych.

Według szacunkowych, przybliżonych ocen zawartych w tzw. ocenie skutków regulacji, dołączonej do uzasadnienia projektu ustawy, spośród około 44 tys. pracowników PGG, PKW i Węglokoksu Kraj z urlopu górniczego skorzysta od przyszłego roku 3,5 tys. osób, a z urlopu dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla 240 osób. W przypadku JSW oszacowano, że urlopy górnicze obejmą 3 tys. osób, a urlopy dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla 103 osoby (przy zatrudnieniu ponad 32 tys. osób na koniec 2024 r).

Jednak precyzyjne określenie, ilu pracowników rzeczywiście skorzysta z wymienionych w ustawie instrumentów, jest póki co niemożliwe. Trzeba bowiem pamiętać, że ze względu m.in. na bezpieczeństwo ruchu zakładów górniczych pracodawca nie zawsze będzie mógł zgodzić się na odejście doświadczonego pracownika lub specjalisty, którego nie da się w danym momencie zastąpić. Ustawa przewiduje, że rozwiązanie umów o pracę nastąpi za porozumieniem stron, zatem będzie wymagać zgodnej woli pracownika i pracodawcy. Po wtóre skala tzw. programów dobrowolnych odejść, które uruchomione zostaną w spółkach, w tym także w Polskiej Grupie Górniczej, po 1 stycznia 2026 roku, zależeć będzie od poziomu ich finansowania w dotacjach udzielanych z budżetu państwa na likwidację (i w przypadku JSW restrukturyzację) zakładów górniczych.

Na zdjęciu: szyb II ruchu Murcki-Staszic; fot. Piotr Simon | PGG S.A.