26 maj 2026

Redukcja emisji metanu z kopalń – wyzwania i możliwości

21 maja 2026 roku w Sali Tradycji KWK Piast-Ziemowit w Lędzinach odbyło się spotkanie dotyczące technicznych aspektów i możliwości zagospodarowania metanu z powietrza wentylacyjnego z przedstawicielami firmy Peak Carbon Ltd. z Wielkiej Brytanii. W spotkaniu udział wzięli specjaliści z Jastrzębskiej Spółki Węglowej, Południowego Koncernu Węglowego, Lubelskiego Węgla „Bogdanka” i Polskiej Grupy Górniczej, zajmujący się kwestiami emisji metanu oraz przedstawiciel Departamentu Nadzoru Emisji Metanu i Gospodarowania Górotworem WUG.

Do spotkania doszło z inicjatywy Międzynarodowego Centrum Doskonałości w zakresie Metanu z Kopalń Węgla w Polsce ICE-CMM Poland, którego Polska Grupa Górnicza S.A. jest członkiem. Firma Peak Carbon Ltd. od lat zajmuje się tematem utylizacji metanu z powietrza wentylacyjnego.

Przedstawiciele Peak Carbon zaprezentowali techniczne aspekty i możliwości utylizacji metanu z powietrza atmosferycznego VAM, prezentując m.in. działającą w Walii w kopalni antracytu Aberpergwm modułową instalację VAM o wydajności 4 500 m3/min, która pozwoli na ograniczenie emisji metanu z tej kopalni w ilości ok. 8 tys. ton metanu rocznie. Przedstawiono także różne scenariusze potencjalnej współpracy ze spółkami górniczymi w zakresie utylizacji metanu z powietrza atmosferycznego VAM.

W związku z wejściem w życie limitów emisji metanu z szybów wentylacyjnych (VAM), określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie redukcji emisji metanu z sektora energetycznego — wynoszących 5 ton metanu na każde 1000 ton wydobytego węgla od 2027 r. oraz 3 tony od 2031 r. — konieczne jest podjęcie działań związanych z ograniczaniem emisji wentylacyjnych metanu. Wykorzystanie metanu z powietrza wentylacyjnego w polskich kopalniach jest dużym wyzwaniem, wymagającym specjalnych rozwiązań z uwagi na bardzo niskie stężenia metanu nie przekraczające 0,3%.

W przypadku kopalń Polskiej Grupy Górniczej stężenia metanu w powietrzu wentylacyjnym w szybach wentylacyjnych wynosi poniżej 0,2% i tylko w kilku przypadkach okresowo wynosi do 0,3%. Tematyka utylizacji metanu z powietrza atmosferycznego od 2024 r. znajduje się w agendzie Globalnego Forum Metanu i Grupy Ekspertów ds. Metanu z Kopalń Węgla i Sprawiedliwej Transformacji Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ.

Rocznie polskie kopalnie emitują do atmosfery ponad 270 tys. ton metanu (wg danych za 2025 r.), z czego emisja metanu z kopalń PGG wyniosła ok. 107 tys. ton. W 2024 roku emisja z kopalń PGG wyniosła ok. 115 tys. ton a w 2020 roku - 226 tys. ton. Jednocześnie spółka zwiększa efektywność wykorzystania metanu - w 2020 roku - 59,4%, w 2024 roku - 73,2% i w 2025 roku - 85,8%/. Odzyskany metan wykorzystywany jest do ciepłownictwa czy wytwarzania prądu. W planach Spółki są dalsze działania zmierzające do obniżenia emisyjności kopalń.

fot. Paweł Gniza